Angela Slater

Bob blwyddyn, byddwn yn cynnal Stiwdio Gyfansoddwyr Peter Reynolds i chwe chyfansoddwr newydd. Mae’r cynllun yn cynnig wythnos o ddysgu dwys a chyfle i gael gwaith wedi’i berfformio gan gerddorion blaenllaw.

Roedd eleni ychydig yn wahanol, ond roedd y cyfranogwyr yn dal i fedru cael eu darnau wedi’u recordio gan y ddeuawd biano ac offerynnau taro, Siwan Rhys a George Barton gartref. I’n helpu i ddod i’w nabod ychydig yn well ac i sôn mwy wrthon ni am eu cyfansoddiadau buon ni’n cyfweld â’r cyfranogwyr eleni. Y nesaf yw Angela Slater a’i darn Etchings.

1. Pryd dechreuoch chi gyfansoddi a beth wnaeth i chi ddilyn y trywydd hwnnw?

Mae’n anodd gwybod yn union pryd y dechreuais i gyfansoddi oherwydd, yn y bôn, roeddwn i’n cyfansoddi cyn gynted ag y gallwn i gyrraedd allweddau’r piano. Cyn i mi ddechrau dysgu go iawn hyd yn oed roeddwn i eisoes yn dyfeisio pethau a phan ddechreuais i ddysgu’r piano ac yn nes ymlaen y ffliwt, byddai ymarfer yn aml yn cael ei arallgyfeirio at greu fy ngherddoriaeth fy hun yn fyrfyfyr. Cyfansoddi yw rhywbeth dw i wastad wedi teimlo rhyw angen i’w wneud. Fy awydd mewnol yw e i gyfathrebu a mynegi rhywbeth ohona i fy hun a’r ffordd dw i’n edrych ar y byd.


2. Beth yw’ch profiad cerddorol mwyaf cofiadwy?

Mae’n anodd nodi’n union brofiad cerddorol unigol fel yr un mwyaf cofiadwy ond teimlaf mai’r rhai pwysicaf a mwyaf cadarnhaol fu’r rheini pryd dw i wedi clywed gweithiau cyfansoddol mawr yn fyw am y tro cyntaf. Er enghraifft, bu fy narn Roil in Stillness yn destun gweithdy gan Gerddorfa Symffoni Bournemouth yn 2015 ac yn ei berfformio am y tro cyntaf gan Ffilharmonig Lloegr Newydd yn Boston yn 2019 – roedd nerth y sŵn cerddorfaol a’r ffordd wnaeth e fy nharo ar y ddau achlysur yn eitha syfrdanol!

 

3. Sut rydych yn gwybod pryd mae cyfansoddiad wedi’i orffen?

Mae hyn yn dibynnu i raddau helaeth ar y cyd-destun. Yn aml, gall yr amserlen ar gyfer ysgrifennu’r darn fod yn ystyriaeth. Mae’n orffenedig pan fydd y dyddiad cau’n cyrraedd! Mewn rhai ffyrdd, gall darnau aros yn hollol orffenedig fel petai am flynyddoedd ond ar ryw adeg, mae’n rhaid i chi adael fynd. Mae darnau’n orffenedig pan fyddwch wedi cwblhau beth roeddech chi am ei ddweud ynddyn nhw yn y ffordd fwyaf clir a mynegus posibl.

 

4. P’un ai’ch cynulleidfa neu’ch chwaraewyr sydd bennaf yn eich meddwl wrth gyfansoddi?

Yr un ohonyn nhw a’r ddau! Yn gyntaf oll, chi fel y cyfansoddwr yw’r aelod cyntaf o’r gynulleidfa ac os nad ydych yn ysgrifennu i chi’ch hun pam rydych chi’n ysgrifennu o gwbl? Os  ydw i’n cyfansoddi darn gyda pherfformwyr penodol mewn cof, wedyn yn bendifaddau, i’m chwaraewyr dw i’n cyfansoddi. Mae eu cerddgarwch a’u personoliaeth yn treiddio drwodd i’m hymwybyddiaeth fel cyfansoddwr ac wrth gwrs yn cael effaith ar y math o ddeunydd ac felly cymeriad cyffredinol y darn.

 

5. Wrth gyfansoddi, oes gynnoch chi syniad o stori neu gysyniad rydych am ei fynegi neu ai rhywbeth haniaethol yw e?

Mae wir yn gyfuniad o’r ddau ac yn dibynnu i raddau helaeth ar y darn. Wrth gyfansoddi bydda i’n ei chael yn ddefnyddiol tu hwnt fod â chysyniad clir ar gyfer y darn cyn i mi ddechrau. Yn aml bydda i’n cael hyd i’r teitl i’r darn cyn i mi gychwyn arni gan fod hwnnw’n gallu rhoi tipyn o ysgogiad i mi y galla i ddatblygu syniadau cerddorol a fframwaith ohono. Yn aml, yn gyntaf, bydda i’n eistedd gyda darn o bapur gwag i gynllunio strwythur y darn. Gall hyn fod ar ffurf geiriau ac amseriadau ysgrifenedig, ond, yn amlach na heb, ceir siapiau a brasluniau a nodiadau i mi fy hun am offerynnau neu timbre. Hyd y galla i, dw i’n hoffi teimlo cysylltiad â’r offerynnau dw i’n ysgrifennu ar eu cyfer a bydda i’n ceisio cyfansoddi syniadau ar yr offeryn cymaint ag y galla i, hyd oed os mai prin y galla i ei chwarae o gwbl. Mae hyn yn gadael i mi deimlo sut mae’r bysedd yn eistedd a sut mae’r sain wir yn cyseinio.

 

6. Pa gyfansoddwyr sydd wedi cael y dylanwad mwyaf ar eich cerddoriaeth?

Helen Grime, mae ei cherddoriaeth wir yn siarad â fi. Dw i’n cael ei hiaith ystumiol rwydd a’i sgil wrth offerynnu i greu lliwiau ansoddol newidiol yn ei cherddoriaeth yn gyfareddol. Hefyd mae cyfansoddwyr fel Kaija Saariaho, Dai Fujikura, Oliver Knussen, Thomas Adés, Jennifer Higdon, Judith Weir, Messiaen, Elliot Carter, Ruth Crawford Seeger a llu o rai eraill dw i’n siŵr i gyd wedi dylanwadu ar y gerddoriaeth a’m llais cyfansoddol heddiw.

 

7. Allwch chi ddweud wrthon ni am y darn y buoch chi’n gweithio arno gyda George Barton a Siwan Rhys ar gyfer Stiwdio Gyfansoddwyr Peter Reynolds?

Cyfansoddwyd Etchings ar gyfer deuawd GBSR i Stiwdio Gyfansoddwyr Peter Reynolds Gŵyl Bro Morgannwg. Mae’r darn yn edrych ar y syniad o ysgythru gwahanol siapiau a llinellau mewn blociau sy’n ffurfio adrannau a glymir wedyn wrth ei gilydd. Mae’r siapiau’n cael eu datgelu’n raddol wrth i’r darn ymagor.

Angela Slater – Etchings

ValeOfGlamorganFestival · Angela Slater – Etchings

 

8. Beth rydych chi’n edrych ymlaen ato am ailymuno â’r Cynllun y flwyddyn nesaf?

Dw i’n edrych ymlaen at greu cerddoriaeth yn y cnawd unwaith eto, cwrdd a chydweithio â pherfformwyr a chlywed gwaith cyd-gyfansoddwyr yn datblygu ar draws y cwrs.