Thomas Metcalf

Bob blwyddyn, byddwn yn cynnal Stiwdio Gyfansoddwyr Peter Reynolds i chwe chyfansoddwr newydd. Mae’r cynllun yn cynnig wythnos o ddysgu dwys a chyfle i gael gwaith wedi’i berfformio gan gerddorion blaenllaw.

Roedd eleni ychydig yn wahanol, ond roedd y cyfranogwyr yn dal i fedru cael eu darnau wedi’u recordio gan y ddeuawd biano ac offerynnau taro, Siwan Rhys a George Barton gartref. I’n helpu i ddod i’w nabod ychydig yn well ac i sôn mwy wrthon ni am eu cyfansoddiadau buon ni’n cyfweld â’r cyfranogwyr eleni. Y nesaf yw Thomas Metcalf a’i ddarn Diving Birds:

1. Pryd dechreuoch chi gyfansoddi a beth wnaeth i chi ddilyn y trywydd hwnnw?

Dechreuais i gyfansoddi yn yr ysgol yng Nghaer, gan ysgrifennu’r gerddoriaeth i gynhyrchiad ysgol o ddrama Arthur Miller The Crucible – i’r piano’n bennaf ond ychwanegais ambell offeryn arall i’w chwarae gan fy ffrindiau. Bu’r sylwadau cefnogol a dderbyniais yn sgil y profiad hwn yn fy annog i ddilyn y trywydd cyfansoddi ymhellach a chefais fy ngwersi cyfansoddi cyntaf yn 2014 pan ddechreuais i astudio yng Ngholeg Caerwrangon, Rhydychen gyda Robert Saxton.


2. Beth yw’ch profiad cerddorol mwyaf cofiadwy?

Yn ddiweddar iawn y cefais fy mhrofiad cerddorol mwyaf cofiadwy pan recordiwyd fy narn Pixelation Variations (2020). Teithiodd Daniel Mathieson (yr organydd a’r cyflwynedig) a fi i gadeirlan ysblennydd, lle buom yn gosod y stopiau ac yn ymarfer y darn wrth iddi nosi. Erbyn adeg y recordio, roedd hi bron â bod yn hollol dywyll a bu’r ychydig oleuadau yn y gadeirlan yn creu effaith hud a lledrith ar y profiad o’r sesiwn ynghyd â’r gerddoriaeth ei hun – yn enwedig o ystyried mai dyma’r tro cyntaf i mi glywed y gerddoriaeth yn cael ei pherfformio’n fyw. Ceir fideo sgôr o’r darn hwn yma: www.thomasmkmetcalf.com/pixelation-variations

 

3. Sut rydych yn gwybod pryd mae cyfansoddiad wedi’i orffen?

Yn aml bydd fy nghyfansoddiadau’n edrych ar brosesau neu ‘gemau’ idiosyncratig er mwyn cynhyrchu deunyddiau a dw i’n ystyried bod gweithiau’n orffenedig pan fydd yr effaith sonig a ddymunaf yn gallu cael ei chysoni’n llwyr ac yn foddhaol â’r prosesau ffurfiol yn y darn. Er, yn fy marn i, gwir nodwedd darn ‘gorffenedig’ yw ailymweld ag ef flwyddyn yn ddiweddarach a dal i deimlo 100% yn hapus ag ef – peth eithaf prin fel cyfansoddwr ifanc pan fydd eich ymagwedd ac arddull yn esblygu mor gyflym.

 

4. P’un ai’ch cynulleidfa neu’ch chwaraewyr sydd bennaf yn eich meddwl wrth gyfansoddi?

Dw i o’r farn ei bod yn bwysig ystyried y ddau ond mewn gwahanol ffyrdd. Gellid dadlau bod yr agwedd farddonol neu gyfathrebol ar y cyfansoddiad yn bwysicach i gynulleidfaoedd na’r prosesau idiomatig neu dechnegol o ran sut mae’r gerddoriaeth ei hun yn cael ei chynhyrchu a’i pherfformio. Mae cyflwyno darn i bobl nad ydynt yn gerddorion yn debygol o fod yn wahanol i gyflwyno i griw o offerynwyr proffesiynol. Mae meddwl am sut i gydbwyso’r ddau mewn theori ac yn ymarferol yn gysyniad gwirioneddol bwysig i mi.

 

5. Wrth gyfansoddi, oes gynnoch chi syniad o stori neu gysyniad rydych am ei fynegi neu ai rhywbeth haniaethol yw e?

Y cysyniad sy’n tanategu’r rhan fwyaf o’m cerddoriaeth ddiweddar yw sut gall gofodau graffigol gael eu trawsnewid yn rhai cerddorol drwy ddefnyddio hen nodiant traddodiadol. Yn aml, bydd darnau’n seiliedig ar graffeg unigol (fel map o afon, cytser, graff o ddata) sy’n cynhyrchu deunydd cerddorol sydd wedyn yn ddarostyngedig i wahanol brosesau, gan ddibynnu’n aml ar y ffynhonnell. Gall hyn fod yn broses ffurfiol yn ogystal ag un farddonol, a bydda i’n ceisio cyfleu’r ddwy agwedd i gynulleidfaoedd drwy fy nodiadau eglurhaol ac yn ystumiau clywedol y gerddoriaeth ei hun. Yn wir, mae’r syniad yma’n rhywbeth dw i’n ymchwilio iddo ar gyfer fy noethuriaeth a fy enw arno yw ‘ecffrasis graffigol’ sy’n ymestyn metafforau cerddorol. Rhai darnau sy’n defnyddio’r dull yma yw Out of the Web (2017), Ornaments of the Passing Night (2019), RGB (2019), All Dead Paper (2020) a Pixelation Variations (2020) a gellir gwrando arnynt ar www.thomasmkmetcalf.com

 

6. Pa gyfansoddwyr sydd wedi cael y dylanwad mwyaf ar eich cerddoriaeth?

Fe ddichon mai Elliott Carter a Kenneth Hesketh yw’r ddau ddylanwad pwysicaf ar fy ngherddoriaeth, ond mae gen i barch mawr i ac edmygedd hefyd o gyfansoddwyr megis Iannis Xenakis, er nad yw fy ngherddoriaeth yn rhannu seinfyd tebyg. Dw i hefyd yn cael ysbrydoliaeth yn nulliau fy nghyfoedion a chyfeillion megis David Palmer a William Marshall. 

 

7. Allwch chi ddweud wrthon ni am y darn y buoch chi’n gweithio arno gyda George Barton a Siwan Rhys ar gyfer Stiwdio Gyfansoddwyr Peter Reynolds?

Seiliwyd y darn i George a Siwan, Diving Birds, ar baentiad o’r un enw (1939) gan Erika Klien. Nod y darn yma oedd efelychu siapiau ergonomig llyfn y ddelwedd yn  y deunyddiau cerddorol yn ogystal ag yn rhyngweithio’r piano a’r offerynnau taro. Bu’r cyferbyniadau llachar yn lliwiau’r gwaith celf hefyd yn hoelio’r sylw, gan greu teimlad o dyndra sy’n cael ei gynrychioli yn nodweddiad y deunydd. Bu gweithdy rhithiol y Stiwdio Gyfansoddwyr yn andros o ddefnyddiol wrth sicrhau cydbwysedd y deunydd piano/offerynnau taro yn ogystal ag wrth edrych ar rai o’r mân wahaniaethau a logisteg y technegau estynedig y gwnes i eu cynnwys yn y ddwy ran.

Diving Birds

ValeOfGlamorganFestival · Thomas Metcalf – Diving Birds

8. Beth rydych chi’n edrych ymlaen ato am ailymuno â’r Cynllun y flwyddyn nesaf?

Dw i’n edrych ymlaen at y cyfle i gydweithio â’r grwpiau adnabyddus a deinamig  y mae cynllun Stiwdio Gyfansoddwyr Peter Reynolds yn ei gynnig, gan adael i mi wthio fy ngwaith cyfansoddi ymhellach a gwella fy ysgrifennu offerynnol. Bydd hefyd yn wych cwrdd â chyfansoddwyr eraill y Stiwdio, gan ddysgu am eu dulliau, rhannu syniadau a chreu cyfeillgarwch sy’n para i’r dyfodol. Hefyd dw i erioed wedi bod yng Nghaerdydd, felly dyna rywbeth i edrych ymlaen ato hefyd!